Tensionet Turqi–Bektashinj: Përplasje e re diplomatike në Tiranë, në fokus Baba Mondi dhe “shteti bektashi”

Raportime dhe analiza mediatike flasin për një rritje tensionesh mes Turqisë dhe disa zhvillimeve të fundit rreth komunitetit bektashi në Shqipëri, në veçanti pas idesë së ngritjes së një “shteti bektashi”, e propozuar më herët në diskursin publik nga kryeministri Edi Rama.

Sipas këtyre raportimeve, Ankaraja e konsideron këtë ide një “vijë të kuqe” në marrëdhëniet dypalëshe, duke e parë si një precedent të padëshiruar për organizimin institucional të komuniteteve islame në rajon.

Në këtë klimë, vëmendje ka tërhequr edhe një vizitë e ambasadorit turk në Tiranë në një komunitet bektashi në Elbasan, ku ai ka zhvilluar një takim kortezie dhe ka uruar besimtarët me rastin e muajit Muharrem dhe Ditës së Ashures. Ky takim është interpretuar nga disa media si një devijim nga protokollet tradicionale të komunikimit institucional me Kryegjyshatën Botërore Bektashiane.

Në sfond të kësaj situate, analistë të ndryshëm e lidhin këtë lëvizje me një ftohje të mundshme të qëndrimeve mes Ankarasë dhe drejtuesve të Kryegjyshatës Bektashiane, e drejtuar nga Baba Mondi, si dhe me raportet më të gjera të Turqisë me institucionet fetare në Shqipëri.

Historikisht, çështja bektashiane mbart një ngarkesë të veçantë politike dhe kulturore, që nga zhvendosja e qendrës së Kryegjyshatës në Shqipëri në vitin 1925, pas ndalimit të urdhrit në Turqi nga Mustafa Qemal Ataturku.

Ndërkohë, zhvillimet e fundit kanë rikthyer në vëmendje debatin mbi marrëdhëniet mes shtetit, diplomacisë dhe komuniteteve fetare në Shqipëri, si dhe mbi rolin e aktorëve të jashtëm në këto dinamika.

Në mungesë të deklaratave zyrtare të drejtpërdrejta që konfirmojnë përplasje të hapura, situata mbetet e interpretuar gjerësisht nga media dhe analistët si një zhvillim i ndjeshëm diplomatik me ndikim të mundshëm në marrëdhëniet rajonale.

“KORÇA BOOM”