Ligji nuk njeh vitet e punës: Mësuesit përballë detyrimit për licencë

Në Shqipëri, ushtrimi i profesionit të mësuesit në sistemin arsimor parauniversitar është i rregulluar me ligj dhe, që prej janarit 2011, kërkon pajisjen me licencë të posaçme. Kjo licencë merret pas kalimit të provimit të shtetit dhe lëshohet nga Qendra e Shërbimeve Arsimore (QSHA). Pa të, mësuesi nuk mund të ushtrojë ligjërisht profesionin.

Baza ligjore mbështetet në ligjin nr. 69/2012 “Për sistemin arsimor parauniversitar”, i ndryshuar, si dhe në ligjin nr. 10171, datë 22.10.2009 “Për profesionet e rregulluara në Republikën e Shqipërisë”, ku mësuesia është përfshirë në kategorinë e profesioneve të rregulluara. Forma dhe përmbajtja e licencës përcaktohen nga udhëzimi nr. 10, datë 3.4.2015 dhe ndryshimet përkatëse.

Rregullat e licencimit ndryshojnë sipas momentit të diplomimit dhe hyrjes në punë. Të diplomuarit para janarit 2011, por të punësuar për herë të parë pas kësaj date, duhet të japin provimin e shtetit për të legalizuar pozicionin dhe më pas ndjekin procesin e kualifikimit.

Të diplomuarit pas janarit 2011, edhe nëse kanë hyrë në punë pa licencë, duhet po ashtu të kalojnë provimin e shtetit për ta fituar atë, duke paraqitur dokumentacion që vërteton praktikën e punës. Ndërsa ata që janë diplomuar pas vitit 2011 dhe nuk kanë hyrë ende në punë, duhet të kryejnë fillimisht praktikën profesionale dhe më pas t’i nënshtrohen provimit.

Ligji nuk parashikon parashkrim të procedurës së licencimit. Kjo do të thotë se vitet e punës, përvoja e gjatë apo shkallët e kualifikimit nuk e zëvendësojnë detyrimin për të marrë licencën. Edhe pas 10 vitesh në arsim, mungesa e saj e vendos mësuesin në një pozicion të pasigurt nga pikëpamja ligjore.

Kjo situatë ngre një debat të rëndësishëm publik: a duhet sistemi të njohë përvojën e gjatë dhe kualifikimet e fituara ndër vite si ekuivalente me licencën, apo duhet të mbetet strikt, duke kërkuar provimin e shtetit për të gjithë pa përjashtim?

Në një kohë kur arsimi përballet me sfida të shumta, çështja e licencimit të mësuesve mbetet një pikë ku përplasen zbatimi rigoroz i ligjit me nevojën për të reflektuar mbi realitetin dhe përvojën e gjatë të profesionistëve në terren.

"KORCA BOOM"