Mori famë si mbrojtës i trurit, por studimi i ri rrëzon mitin për Omega-3

Suplementi omega-3 mund të mos sjellë përfitime për parandalimin e Alzheimerit

Dëshmitë sugjerojnë se suplementimi me omega-3 DHA nuk duket se parandalon humbjen e kujtesës apo demencën. Foto ilustruese: Domepitipat/GettyImages

Acidi dokozaheksaenoik (DHA) është një acid yndyror omega-3. Ai gjendet te peshku, por njerëzit mund ta marrin edhe përmes suplementeve që e përmbajnë.

Studimet kanë dhënë rezultate të përziera lidhur me faktin nëse DHA ndihmon apo jo në funksionin njohës.

Një studim zbuloi se te të rriturit pa demencë dhe me konsum të ulët të omega-3, marrja e suplementeve me DHA nuk solli përfitime për trurin, përfshirë edhe pjesëmarrësit me rrezik të lartë për sëmundjen e Alzheimerit.

Njerëzit janë gjithmonë në kërkim të mënyrave për të përmirësuar shëndetin e trurit dhe ndoshta për të parandaluar probleme njohëse si demenca.

Një nga fushat me interes në kërkim është acidi dokozaheksaenoik (DHA), një acid yndyror omega-3 që mund të merret nga peshku ose nga suplementet.

Një studim i fundit i publikuar në eBioMedicine shqyrtoi nëse marrja e suplementeve me DHA sillte përfitime njohëse te personat që kishin nivele të ulëta të marrjes së omega-3.

Studiuesit zbuluan se, megjithëse suplementimi rriti nivelet e DHA-së, pjesëmarrësit nuk treguan përfitime sa i takon ndryshimeve në tru dhe funksionit njohës. Gjetjet sugjerojnë se suplementet me DHA, të marra të vetme, mund të mos ndihmojnë në parandalimin e demencës.

DHA dhe përfitimet njohëse

Siç theksohet në këtë studim, njerëzit që kanë alelin APOE ε4 kanë një rrezik gjenetik më të lartë për zhvillimin e sëmundjes së Alzheimerit. Personat me këtë status gjenetik zakonisht kanë edhe nivele më të ulëta të DHA-së, ndërsa nivelet e ulëta të DHA-së lidhen gjithashtu me Alzheimerin me fillim të vonshëm.

Studiuesit e këtij studimi donin të shihnin nëse suplementimi me doza të larta DHA, përpara shfaqjes së demencës, mund të ishte i dobishëm.

Studimi ishte një provë klinike e rastësishme, e dyfishtë e verbër, e kryer në një qendër të vetme, faza 2, e kontrolluar me placebo. Pjesëmarrësit ishin 55 deri në 80 vjeç dhe nuk kishin demencë në fillim të studimit. Ata kishin gjithashtu konsum më të ulët të DHA-së dhe të paktën një faktor rreziku për demencë ose probleme kardiovaskulare.

Pjesëmarrësit morën ose suplement me DHA, ose placebo për 2 vjet, me vizita studimore çdo 6 muaj. Studiuesit vlerësuan disa ndryshime të caktuara në tru dhe matën gjithashtu nivelet e DHA-së në lëngun cerebrospinal te disa pjesëmarrës.

Rezultatet eksploruese përfshinin analiza të biomarkerëve plazmatikë të sëmundjes së Alzheimerit dhe të performancës njohëse. Studiuesit morën gjithashtu mostra gjaku për të parë përqendrimet e acideve yndyrore.

Në fund, 365 pjesëmarrës u përfshinë rastësisht në studim, dhe 225 prej tyre e përfunduan të gjithë studimin. Studiuesit i ndanë më tej pjesëmarrësit në një grup që iu nënshtrua punksionit lumbal për të marrë mostra të lëngut cerebrospinal dhe një grup që nuk iu nënshtrua kësaj procedure. Gati gjysma e pjesëmarrësve kishin alelin APOE ε4.

Krahasuar me placebo-n, suplementimi me DHA duket se ndihmoi në rritjen e niveleve të DHA-së në lëngun cerebrospinal pas 6 muajsh. Kjo ishte e vërtetë si për personat që ishin bartës të APOE ε4, ashtu edhe për ata që nuk ishin. Përveç kësaj, suplementimi me DHA rriti edhe nivelet e DHA-së në gjak.

Megjithëse gjatë studimit pati disa ndryshime në tru, suplementimi me DHA nuk duket se pati ndikim domethënës.

Sa i përket funksionit njohës, suplementimi me DHA nuk dukej se ndikonte në rezultatet, dhe kjo vlente si për bartësit e APOE ε4, ashtu edhe për ata që nuk e kishin këtë alel. Rezultatet e sigurisë ishin të ngjashme mes grupit placebo dhe grupit që mori suplementin.

Pra, megjithëse DHA arriti në tru përmes suplementimit, rezultatet sugjerojnë se ajo nuk ndihmoi në disa ndryshime të caktuara të trurit apo në funksionin njohës. Autori i studimit, Hussein N. Yassine, profesor i Neurologjisë, Mjekësisë dhe Fiziologjisë & Neuroshkencës në Keck School of Medicine të USC-së, u shpreh kështu:

“Gjetja kryesore e kërkimit tonë është se DHA me dozë të lartë, një acid yndyror omega-3, arriti të depërtojë në tru te të rriturit e moshuar që ishin në rrezik për demencë dhe kishin konsum të ulët të omega-3... Megjithatë, edhe pse DHA arriti në tru, ne nuk pamë përmirësime në kujtesë, aftësi të të menduarit apo në strukturën e trurit gjatë studimit 24-mujor.”

Kufizimet e studimit dhe kërkimet e mëtejshme

Ky studim ishte i detajuar dhe përfshinte një grup placebo dhe një grup ndërhyrjeje. Megjithatë, ai kishte edhe kufizime. Kryesisht për shkak të COVID-19, pati një normë largimi nga studimi prej 38%, gjë që mund të ketë ndikuar te rezultatet, si dhe kishte të dhëna të munguar që duhen marrë parasysh.

Ka edhe kufizime sa i përket përgjithësimit të rezultateve. Për shembull, studiuesit vërejnë se kishte dallime mes pjesëmarrësve që e përfunduan studimin dhe atyre që nuk e përfunduan, gjë që mund të kufizojë zbatueshmërinë e gjetjeve për popullatën e gjerë.

Është gjithashtu e mundur që të ketë pasur klasifikim të gabuar. Për shembull, disa pjesëmarrës mund të kenë pasur probleme njohëse që studiuesit nuk i kanë dalluar. Disa të dhëna u bazuan gjithashtu në raportimet e vetë pjesëmarrësve. Një autor përmendi edhe disa interesa të mundshme konkurruese.

Studiuesit theksojnë se aftësia e tyre për të zbuluar realisht efektet e ndërhyrjes mund të ketë qenë e kufizuar për shkak të faktorëve të caktuar, si p.sh. fakti që pjesëmarrësit ishin relativisht të rinj.

Ata pranojnë gjithashtu se popullata e studimit “mund të mos përfaqësojë popullatat tipike klinike të parandalimit”. Përqendrimi vetëm te një lëndë ushqyese ka gjithashtu kufizimet e veta.

Së fundi, studiuesit vënë në dukje ndryshueshmërinë e matjeve, pasi përdorën “masa të stilit të jetesës të bazuara në pyetësorë, me kritere të gjera të përfshirjes njohëse”.

Të dhëna afatgjata dhe matje më të detajuara mund të jenë të dobishme në vijim.

Çfarë mund të ndihmojë në parandalimin e Alzheimerit?

Në përgjithësi, rezultatet e këtij studimi tregojnë se konsumimi i suplementeve me DHA nuk ndihmon trurin. Yassine tha se “gjetjet tona nuk mbështesin idenë që njerëzit duhet të marrin suplemente me DHA në doza të larta, të vetme, për të parandaluar demencën.”

Megjithatë, kjo nuk do të thotë se omega-3 nuk është i rëndësishëm. Yassine shpjegoi:

“Omega-3 mbetet një pjesë e rëndësishme e një diete të shëndetshme. Ushqimet e pasura me omega-3, si peshku yndyror, mbështesin shëndetin e përgjithshëm të zemrës dhe trurit dhe duhet të inkurajohen si pjesë e një modeli ushqimor të balancuar… Në praktikën klinike, këto rezultate sugjerojnë se duhet të fokusohemi më pak te qasjet me një suplement të vetëm dhe më shumë te stilet e jetesës që mbështesin shëndetin e trurit.”

“Kjo përfshin ndjekjen e një diete të balancuar që përmban ushqime të pasura me omega-3, qëndrimin fizikisht aktiv, kontrollin e tensionit të gjakut dhe kolesterolit, gjumin e mirë dhe menaxhimin e faktorëve të tjerë të rrezikut për demencë.”

Edhe Dung Trinh, mjek internist në MemorialCare Medical Group dhe drejtor mjekësor i Healthy Brain Clinic në Irvine, Kaliforni, i cili nuk ishte pjesë e studimit, tha:

“Suplementi arriti në tru, por nuk përmirësoi rezultatet e trurit. Ky dallim ka rëndësi. Problemi mund të mos jetë depërtimi i tij, por fakti që rreziku për Alzheimerin nxitet nga shumë mekanizma që ndërveprojnë mes tyre, përfshirë sëmundjet vaskulare, inflamacionin, rezistencën ndaj insulinës, çrregullimet e gjumit, mungesën e aktivitetit fizik, humbjen e dëgjimit, depresionin, efektet e medikamenteve dhe biologjinë e amiloidit/tau.”

“Strategjia më e mirë është një qasje e shumëanshme për shëndetin e trurit, jo një suplement i vetëm.” Trinh shtoi se kjo mund të përfshijë kontrollin e faktorëve vaskularë të rrezikut, aktivitetin fizik, përmirësimin e gjumit dhe zbulimin e hershëm të problemeve njohëse.

"KORÇA BOOM"