top of page

Editorial nga Brendon Salih /Një propozim në Ditën e Alfabetit Shqiptar: A duhet të kemi një ditë të veçantë për dëshmorët e gjuhës shqipe?

14 minutes ago
3 min read

22 Nëntori 1908 nuk është thjesht një datë që shënon përfundimin e një kongresi historik. Ai përfaqëson një nga fitoret më të rëndësishme të kombit shqiptar, një fitore që nuk u arrit me armë në fushëbetejë, por me dije, guxim, penë, libra dhe sakrifica njerëzore.


Në këtë ditë, shqiptarët kujtojnë Kongresin e Manastirit, ngjarjen që hodhi themelet e njësimit të alfabetit të gjuhës shqipe dhe i dha kombit një nga simbolet më të rëndësishme të identitetit të tij.


Por, përtej figurave të ndritura të Rilindjes Kombëtare dhe vendimeve historike të marra në atë kongres, një pyetje e rëndësishme ngrihet sot për reflektim: A duhet të kemi një ditë të veçantë për të kujtuar dëshmorët e gjuhës shqipe?


Kjo është thirrja që vjen në këtë 22 Nëntor, për të mos harruar ata që u përndoqën, u burgosën, u internuan, u torturuan dhe në disa raste humbën edhe jetën, sepse kërkuan të drejtën për të mësuar, shkruar, botuar dhe predikuar në gjuhën e tyre amtare.


Sipas kësaj nisme, sakrifica e këtyre njerëzve nuk duhet të mbetet vetëm në faqet e historisë, por duhet të marrë një vend të veçantë në kujtesën publike dhe institucionale të kombit shqiptar.


A duhet të krijohet një ditë e dëshmorëve të gjuhës shqipe?


Përgjigjja e propozuesit është pozitive. Një ditë e tillë nuk do të ishte thjesht një tjetër datë në kalendarin e festave kombëtare, por një nismë me rëndësi kulturore, historike, arsimore dhe institucionale.


Shqipëria ka ditë të veçanta përkujtimore për ngjarje të rëndësishme historike dhe figura kombëtare. Por edhe ata që sakrifikuan për të drejtën e shqiptarëve për të shkruar dhe mësuar në gjuhën e tyre meritojnë një hapësirë të posaçme nderimi.


Një kujtesë e shëndetshme kombëtare nuk ndërtohet mbi urrejtjen ndaj një populli, feje apo komuniteti, por mbi njohjen e dokumentuar të padrejtësive historike dhe respektin për njerëzit që u përballën me to.


Tri propozime konkrete për të nderuar dëshmorët e gjuhës shqipe


Në kuadër të kësaj ideje, parashtrohen tri alternativa që mund të shërbejnë si bazë për një projekt kombëtar afatgjatë:


1. Krijimi i një regjistri kombëtar të dëshmorëve të gjuhës shqipe


Propozohet krijimi i një baze të dhënash publike, ku të përfshihen emrat, biografitë, fotografitë, dokumentet historike dhe burimet e verifikuara për personat që kanë vuajtur apo sakrifikuar për gjuhën shqipe.


Ky regjistër do të shërbente si një muze digjital i historisë së gjuhës sonë, i aksesueshëm për shqiptarët brenda dhe jashtë vendit.


2. Krijimi i dekoratave dhe vlerësimeve shtetërore për mësimdhënësit


Një tjetër propozim është krijimi i dekoratave dhe çmimeve kombëtare për mësuesit e gjuhës shqipe, duke vlerësuar kontributin e tyre në ruajtjen, mësimin dhe përhapjen e saj.

Vlerësimi duhet të përfshijë jo vetëm mësuesit që janë ende në jetë, por edhe ata që kanë lënë gjurmë të rëndësishme në historinë e arsimit shqiptar.


Në këtë mënyrë, figura e mësuesit do të rikthehej në vendin që meriton në shoqëri, ndërsa brezat e rinj do të njihnin më mirë sakrificat e atyre që e mbajtën gjallë gjuhën shqipe.


3. Ngritja e një memoriali ose monumenti kombëtar


Një monument kushtuar sakrificës për gjuhën shqipe do të ishte një tjetër mënyrë për të përjetësuar kujtimin e këtyre figurave.


Në të mund të përfshiheshin emrat e personave të dokumentuar nga të gjitha trevat shqiptare, të shoqëruar me një mbishkrim përkujtimor.


Çdo vit, në këtë vend mund të organizoheshin ceremoni përkujtimore dhe aktivitete kulturore e arsimore, duke e kthyer atë në një simbol të respektit kombëtar për gjuhën shqipe.


Një trashëgimi që duhet t'u përcillet brezave


Krijimi i një kulture të qëndrueshme kujtese duhet të jetë një nga prioritetet e shoqërisë dhe institucioneve shqiptare. Mënyra se si një komb ruan dhe transmeton historinë e tij përcakton edhe marrëdhënien që brezat e rinj krijojnë me identitetin kombëtar.


Alfabeti ynë nuk është thjesht një bashkim prej 36 shkronjash. Pas çdo shkronje që shkruajmë lirisht sot qëndron një histori përpjekjesh, sakrificash dhe njerëzish që luftuan që gjuha shqipe të mos heshtte.


Prandaj, 22 Nëntori mund të jetë më shumë sesa një ditë përkujtimi e Kongresit të Manastirit. Ai mund të shërbejë edhe si një moment reflektimi për të gjithë ata që kontribuuan, vuajtën dhe sakrifikuan për ekzistencën dhe zhvillimin e gjuhës sonë.


Një komb që nderon gjuhën e tij duhet të nderojë edhe ata që e mbrojtën dhe e jetësuan atë.


Sepse gjuha shqipe është pasuria jonë e përbashkët, trashëgimia që na bashkon dhe një nga dëshmitë më të forta të identitetit tonë kombëtar.

“KORÇA BOOM”


bottom of page