“Gold Card”, turpi i ri i Trump, skema për miliarderët rezulton fiasko

Dhoma e vallëzimit në Shtëpinë e Bardhë, emërimi i Elon Musk për të “thjeshtuar” qeverinë federale, një luftë kundër Iranit etj etj...

Kur historianët e së ardhmes të përpiqen të kuptojnë se cili ishte dështimi më i madh i mandatit të dytë të presidentit Donald Trump, sigurisht që nuk do t’u mungojnë alternativat.

Por fituesi duket se është tashmë i qartë: viza “gold card”. Ajo është shndërruar në atë që vetë presidenti do ta quante zakonisht një “dështim total”. E megjithatë, ideja nuk ishte e keqe. Ndoshta Shtëpia e Bardhë duhet ta provojë sërish.

Viza “gold card” u prezantua shtatorin e kaluar me shumë bujë. Kundrejt një pagese prej 1 milion dollarësh, plus tarifat e përpunimit, të huajt mund të përshpejtonin procedurën për marrjen e qëndrimit në Shtetet e Bashkuara. “Ata mund të investojnë në Amerikë”, mburrej Trump në faqen zyrtare. “Dhe ne mund të vazhdojmë të ndërtojmë ekonominë më të madhe në Tokë.” Madje, u premtua edhe një “platinum card”, e cila, për 5 milionë dollarë, do t’u lejonte supertë pasurve ndërkombëtarë të kalonin deri në 270 ditë në vit në SHBA, pa iu nënshtruar taksave amerikane. Ideja dukej se synonte ta kthente Amerikën në një përzierje luksoze mes Monakos dhe Dubait, duke tërhequr milionerë, sipërmarrës dhe influencerë nga e gjithë bota drejt “mbretërisë” së Trump.

Por gjërat nuk kanë shkuar mirë. Sipas të dhënave më të fundit, vetëm një person është miratuar deri tani. Dhe jo, kjo nuk është gabim shtypi. Vetëm një. Madje, mund të jetë dikush që presidenti e ka njohur në fushën e golfit. Për hir të së vërtetës, sekretari i Tregtisë, Howard Lutnick, deklaroi më 23 prill se ka “qindra” aplikime në pritje të shqyrtimit. Edhe ky numër mbetet zhgënjyes dhe me shumë gjasë nuk mbulon as kostot e nisjes së projektit. Më keq akoma për presidentin, kjo krijon përshtypjen se askush nuk dëshiron të shpërngulet në “Amerikën e Trump”. Ta bëjmë Amerikën madhështore sërish? Jo tamam. Ta bëjmë Amerikën të duket paksa qesharake? Me shumë mundësi, po.

Por ndalemi një moment: pse SHBA-ja, apo çdo vend tjetër, të mos dëshironte të tërhiqte më shumë banorë të pasur? Mund të debatohet pafund nëse kjo e forcon ekonominë apo e bën shoqërinë më të drejtë. Gjithsesi, është e vështirë të mohohet se ardhja e disa qindra mijëra banorëve të rinj me pasuri shumë milionëshe do të sillte përfitime ekonomike. Sigurisht, ata mund të rrisin çmimet e pronave në zonat luksoze dhe restorantet që frekuentojnë mund të bëhen të papërballueshme për pjesën tjetër. Por ekzistojnë tri përfitime kryesore.

Së pari, të huajt super të pasur paguajnë shumë taksa mbi të ardhurat, pronat dhe konsumin por përfitojnë shumë pak nga skemat sociale. Kjo do të thotë më shumë të ardhura për shtetin, të cilat mund të përdoren për pjesën tjetër të popullsisë. Së dyti, ata janë shpesh donatorët më bujarë për bamirësinë, arsimin dhe artin. Për shembull, emigranti sovjetik Sir Leonard Blavatnik ka dhuruar rreth 50 milionë paund për muzeun Tate Modern në Londër, ku sot ndodhet ndërtesa “Blavatnik Building”. Po ashtu, Kolegji Reuben në Universitetin e Oksfordit mban emrin e tij falë një donacioni nga biznesmenët David dhe Simon Reuben, me origjinë indiane. Së treti, emigrantët e pasur janë shpesh ndër investitorët më të mëdhenj në vendet ku vendosen. Çfarë ka të keqe këtu?

Edhe vende të tjera kanë përfituar nga variante të vizave të arta për të pasurit. Londra dikur ishte magnet për miliarderët globalë, jo vetëm sepse është një qytet i madhështor, por edhe sepse statusi “non-dom” u lejonte rezidentëve të huaj të mos paguanin taksa mbi të ardhurat e fituara jashtë Britanisë. Që kur kjo skemë u hoq nga qeveria laburiste, më shumë e fokusuar te “lufta e klasave” sesa te rritja ekonomike, miliarderët kanë nisur të largohen dhe Londra po humbet pasurinë e saj. Një raport i “Center for Economics and Business Research” paralajmëron se largimi i të huajve të pasur mund t’i kushtojë Britanisë deri në 12 miliardë paund të ardhura tatimore deri në vitin 2029, para që më pas do të duhet të mblidhen duke taksuar më rëndë britanikët vendas.

Ndërkohë, Milano po tërheq të pasurit me një skemë të re që u lejon të paguajnë një taksë fikse mbi të ardhurat globale. Ndërsa Dubai, pa taksa mbi të ardhurat personale, fitimet kapitale apo trashëgiminë, është kthyer në qytetin më luksoz të shekullit XXI dhe në një parajsë për kapitalin ndërkombëtar, edhe pse tensionet në Gjirin Persik po e bëjnë më pak tërheqës.

SHBA-ja nuk ka nevojë t’u ofrojë të pasurve të huaj përjashtime fiskale. Taksat amerikane janë tashmë relativisht të ulëta krahasuar me standardet globale dhe privilegje të tilla do të krijonin pakënaqësi te qytetarët amerikanë. Megjithatë, në një botë gjithnjë e më të lidhur, ku njerëzit, kapitali dhe talenti lëvizin me shpejtësi, ka kuptim që një vend të përpiqet të tërheqë njerëzit më të pasur dhe më të suksesshëm. Sigurisht, slogani “Më trego paratë” nuk tingëllon aq frymëzues sa “Më jepni të lodhurit, të varfrit, turmat që dëshirojnë të marrin frymë të lira”, por kjo nuk do të thotë se nuk ia vlen të provohet.

Problemi i vizës “gold card” nuk ishte ideja, por çmimi. Është e vështirë të kuptohet pse dikush do të paguante 1 milion dollarë vetëm për të përshpejtuar një procedurë që mund ta fitonte falas përmes kanaleve tradicionale. Dikur, kur Trump ishte vetëm ndërtues dhe pronar kazinosh, ai do të ishte i pari që do të kuptonte se, nëse një produkt nuk shitet, duhet ulur çmimi për ta bërë tërheqës.

Një vizë për të jetuar dhe punuar në Shtetet e Bashkuara duhet të jetë dokumenti më i dëshiruar në botë. Amerika mbetet një nga vendet më të pasura në planet; është një vend i lirë; ka universitetet dhe teknologjitë më të avancuara, si dhe një kulturë me ndikim global. Sigurisht, ka problemet e veta, por cili vend nuk ka? Është ende një “paketë” shumë tërheqëse. Prandaj, ishte e çmendur të kërkohej një çmim kaq i lartë për të.

Në vend të kësaj, SHBA-ja duhet të krijojë një sistem që u ofron njerëzve me pasuri të lartë një vizë me të drejta të plota qëndrimi dhe një rrugë drejt shtetësisë. Dhe këtë ta bëjë falas. Kjo do të funksiononte vërtet dhe do të tërhiqte shumë njerëz që do ta bënin Amerikën më të pasur dhe më dinamike./ Pamfleti

“KORÇA BOOM”