Kaosi në Hormuz, çmimi i naftës “fluturon”/ Çfarë po ndodh me tregjet

Nafta Brent rritet me gati 6 për qind, ndërsa tensionet në korridorin detar e çojnë armëpushimin drejt kolapsit

Çmimet e naftës janë rritur ndjeshëm, pasi dhuna në Ngushticën e Hormuzit ka ngritur dyshime mbi armëpushimin e brishtë mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit.

Nafta Brent, treguesi kryesor global i çmimeve të naftës, u rrit me gati 6 për qind të hënën, duke arritur në 114.44 dollarë për fuçi.

Kontratat e së ardhmes për Brent u tërhoqën disi të martën në mëngjes, duke u tregtuar në 113.54 dollarë për fuçi në orën 02:00 GMT, raporton Al Jazeera.

Rritja e fundit e çmimeve erdhi pasi ushtria amerikane deklaroi se kishte shkatërruar gjashtë mjete të vogla lundruese iraniane, në përgjigje të sulmeve iraniane ndaj anijeve tregtare në këtë rrugë ujore. Emiratet e Bashkuara Arabe raportuan gjithashtu se u sulmuan nga raketa dhe dronë iranianë.

Një burim ushtarak iranian, i cituar nga agjencia zyrtare IRNA, mohoi se forcat amerikane kishin fundosur disa varka iraniane dhe e cilësoi pretendimin amerikan si “të rremë”.

Sipas June Goh, analiste e lartë e tregut të naftës në kompaninë Sparta në Singapor, tregu po reflekton rrezikun për dëme të mëtejshme në infrastrukturën e naftës dhe mundësinë që Ngushtica e Hormuzit të mbetet e mbyllur më gjatë se afati i parashikuar nga administrata Trump.

Pavarësisht njoftimit të presidentit amerikan Donald Trump se ushtria amerikane do të “udhëheqë” anijet tregtare përmes kësaj ngushtice strategjike, kompanitë e transportit detar kanë treguar hezitim për ta përdorur atë, për shkak të shqetësimeve të vazhdueshme për sigurinë.

Ndërsa ushtria amerikane njoftoi se dy anije tregtare me flamur amerikan kaluan ngushticën në orët pas shpalljes së “Project Freedom”, ende nuk ka shenja të një rikthimi të konsiderueshëm të trafikut detar në rajon.

Të hënën, kreu i Federatës Ndërkombëtare të Punëtorëve të Transportit (ITF), Stephen Cotton, deklaroi se anijeve nuk duhet t’u kërkohet të kalojnë në ngushticë “pa një garanci të plotë sigurie”.

“Liria e lundrimit duhet të rikthehet në përputhje të plotë me të drejtën ndërkombëtare, por kjo duhet të bëhet në mënyrë të koordinuar, transparente dhe duke vendosur sigurinë e detarëve në plan të parë,” tha Cotton për Al Jazeera. Ai shtoi se ka “pak qartësi” mbi mënyrën se si operacioni do të sigurojë evakuim të sigurt dhe se nuk ka garanci nga Irani për kalim të sigurt.

“Derisa të kemi këto garanci, u bëjmë thirrje pronarëve të anijeve dhe shteteve të flamurit të mos e konsiderojnë këtë njoftim si një dritë jeshile,” tha ai.

“Këta punëtorë kanë përjetuar tashmë javë të tëra frike, pasigurie dhe vështirësish. Ata nuk duhet të vendosen në rrezik.”

Sipas Organizatës Ndërkombëtare Detare (IMO), deri në 20,000 detarë mbeten të bllokuar në rreth 2,000 anije në Ngushticën e Hormuzit. IMO theksoi se “nuk ka precedent në epokën moderne për bllokimin e kaq shumë detarëve”.

Ndërkohë, Kombet e Bashkuara kanë bërë thirrje për garantimin e lirisë së lundrimit në ngushticë, duke paralajmëruar se mbyllja e saj po pengon furnizimin me naftë, gaz, plehra dhe mallra të tjera kritike, si dhe po “mbyt ekonominë globale”.

Çmimet e naftës Brent janë rritur me më shumë se 50 për qind që nga fillimi i luftës në fund të shkurtit, në kushtet e një mungese të vlerësuar prodhimi prej 14.5 milionë fuçish në ditë.

Analistët vlerësojnë se edhe nëse Uashingtoni dhe Teherani arrijnë një marrëveshje për t’i dhënë fund luftës, çmimet e naftës do të mbeten të larta për një periudhë, për shkak të ngarkesave të papërpunuara, dëmeve në infrastrukturën rajonale dhe nevojës për pastrimin e minave detare iraniane.

Goh tha se pret që çmimet të rriten më tej, ndërsa vendet përdorin rezervat e tyre energjetike.

“Ndërsa publikohen më shumë raporte për inventarët e OECD-së që tregojnë ritme të larta të tërheqjes nga rezervat, pritet një prirje edhe më e fortë rritëse për çmimin e naftës Brent,” tha ajo. /Pamfleti/

“KORÇA BOOM”