OBSH paralajmëron: Sëmundjet psikike shkaktojnë humbje miliardash dhe vdekje të parakohshme
- Korca Boom
- Sep 8
- 2 min read
Sëmundjet më të zakonshme psikike janë çrregullimet depresive dhe ankthi, të cilat përbëjnë mbi dy të tretat e rasteve globale. Aktualisht, rreth 332 milionë njerëz jetojnë me depresion dhe 359 milionë vuajnë nga ankthi. Femrat rezultojnë më të prekura nga këto çrregullime, ndërsa tek meshkujt janë më të shpeshta çrregullimet e hiperaktivitetit dhe deficitit të vëmendjes, autizmi dhe çrregullimet e zhvillimit intelektual. Tek femrat, mosha mbi 20 vjeç shënon një dyfishim të rrezikut krahasuar me meshkujt, ndërsa çrregullimet e të ushqyerit janë më të shpeshta tek të rriturat.
Skizofrenia dhe çrregullimet bipolare – shqetësime të mëdha
Sëmundje më të rralla, por po aq shqetësuese, janë skizofrenia dhe çrregullimet bipolare. Rreth 23 milion njerëz vuajnë nga skizofrenia, e cila konsiderohet një nga kufizimet më të forta shëndetësore kur është në stadin akut. Çrregullimi bipolar prek rreth 37 milionë persona, duke shkaktuar një nivel të lartë vdekshmërie dhe një jetë më të shkurtër për 13 vjet krahasuar me të tjerët. Këto sëmundje kanë pasoja të rëndësishme ekonomike dhe sociale për individin dhe komunitetin.
Shfaqja kryesisht tek të rinjtë
Sëmundjet psikike shpesh fillojnë herët. Rreth 14 përqind e të rinjve deri në 19 vjeç vuajnë nga një çrregullim psikik. Në fëmijëri, nga mosha 5 deri në 9 vjeç, shifra arrin në 7 përqind. Gjysma e të prekurve në botë janë të rinj, dhe numri i rasteve midis moshës 15-29 është rritur ndjeshëm në periudhën 2011-2021. Vetëvrasjet janë gjithashtu një shqetësim i madh, duke prekur mbi 1 në 100 persona dhe duke u renditur si një nga shkaqet kryesore të vdekjes tek të rinjtë.
Shkaqet sociale dhe politike
Shkaqet e këtyre problemeve janë të shumta: konflikte sociale, luftëra, dhunë në familje, pabarazi, varfëri, pasojat e pandemisë dhe ndikimi i rrjeteve sociale. Të gjitha këto faktorë ndikojnë në shëndetin mendor dhe përkeqësojnë situatën.
Kosto ekonomike dhe mungesë trajtimi
Sëmundjet psikike shkaktojnë humbje të mëdha ekonomike. Vetëm depresioni dhe ankthi shkaktojnë humbje produktiviteti mbi 1 miliard dollarë në vit globalisht. Në Gjermani, kostot e sëmundjeve psikike arrijnë rreth 147 miliardë euro çdo vit, ose 13 përqind të kostove të përgjithshme shëndetësore. Megjithatë, mesatarisht vetëm 2 përqind e buxhetit të shëndetësisë shkon për shëndetin mendor, duke lënë shumicën e të sëmurëve pa trajtim adekuat.
Thirrja e OBSH-së
OBSH apelon për një kthesë politike dhe shëndetësore: shëndeti psikik duhet të trajtohet si një e drejtë e njeriut, dhe të gjitha vendet duhet të vendosin si prioritet sigurimin e kujdesit cilësor për të prekurit. Investimet në shëndetin mendor dhe përgjegjësia politike janë kyçe për të garantuar trajtim të duhur dhe për të zvogëluar pasojat shoqërore dhe ekonomike të këtyre sëmundjeve.
“KORÇA BOOM”



















