Netanyahu rrezikon pushtetin? Sondazhet tregojnë garë të ngushtë dhe pasiguri për qeverinë e re

Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu përballet me një garë të ngushtë politike me ish-shefin e ushtrisë, Gadi Eisenkot, ndërsa sondazhet sugjerojnë se asnjëri prej dy blloqeve kryesore nuk e ka të lehtë të sigurojë shumicën prej 61 mandatesh të nevojshme për formimin e qeverisë.

Sipas sondazheve të publikuara të premten, diferenca mes dy kampeve është e ngushtë. Ky rezultat mund të sjellë javë apo edhe muaj negociatash për krijimin e një koalicioni qeverisës, për shkak të sistemit proporcional zgjedhor në Izrael.

Fushata është përqendruar kryesisht te siguria kombëtare, përgjegjësia politike dhe funksionimi i institucioneve demokratike. Opozita ka kritikuar Netanyahun për dështimet e sigurisë që paraprinë sulmet e 7 tetorit 2023, të udhëhequra nga Hamasi, ku u vranë rreth 1 200 persona dhe 251 të tjerë u morën peng.

Partitë opozitare kërkojnë ngritjen e një komisioni të pavarur hetimor për të shqyrtuar ngjarjet. Netanyahu e ka kundërshtuar këtë nismë, duke argumentuar se një hetim i tillë mund të jetë i njëanshëm ndaj tij.

Kryeministri përballet gjithashtu me një proces gjyqësor për akuza korrupsioni, të cilat ai i mohon. Ndërkohë, planet e tij për reforma në sistemin gjyqësor kanë shkaktuar më parë protesta të mëdha në vend.

Netanyahu e ka vendosur sigurinë në qendër të fushatës, duke vënë në pah atë që ai i konsideron arritje strategjike të Izraelit në konfliktet e Lindjes së Mesme dhe marrëdhëniet e ngushta me presidentin amerikan Donald Trump.

Nga ana tjetër, Gadi Eisenkot, drejtues i partisë së re Yashar, është një nga figurat kryesore të të ashtuquajturit “blloku i ndryshimit”. Ky grup përfshin parti me bindje të ndryshme politike, të bashkuara nga synimi për t'i dhënë fund qeverisjes së Netanyahut. Në të bëjnë pjesë edhe ish-kryeministri Naftali Bennett, Avigdor Lieberman dhe Yair Golan.

Për të ruajtur pushtetin, Netanyahu duhet të mbajë aleancën me partitë e së djathtës ekstreme dhe partitë ultraortodokse hebraike, të cilat janë pjesë e koalicionit të tij qeverisës.

Një tjetër çështje e debatueshme është shërbimi ushtarak. Qeveria është kritikuar për moszbatimin e një vendimi të Gjykatës së Lartë lidhur me rekrutimin e burrave ultraortodoksë që studiojnë me kohë të plotë në institucionet fetare.

Për çështjen e Gazës, Eisenkot mban një qëndrim përgjithësisht të ngjashëm me atë të Netanyahut. Ai ka premtuar t'i japë fund sundimit të Hamasit në territor brenda 18 muajve, përmes një plani paqeje të udhëhequr nga Shtetet e Bashkuara ose, nëse kjo nuk arrihet, përmes ndërhyrjes ushtarake.

Sulmet izraelite në Gaza kanë vazhduar pothuajse çdo ditë edhe pas armëpushimit të arritur vitin e kaluar. Izraeli deklaron se shënjestron operativët e Hamasit, ndërsa Ministria e Shëndetësisë në Gaza raporton mbi 74 000 viktima që nga fillimi i luftës. Kombet e Bashkuara i kanë konsideruar të besueshme shifrat e raportuara nga kjo ministri.

Lufta ka sjellë kritika të shumta ndërkombëtare ndaj Izraelit dhe ka ndikuar në përkeqësimin e marrëdhënieve me disa prej aleatëve të tij.

Edhe çështja e Bregut Perëndimor të pushtuar mbetet pjesë e debatit politik. Eisenkot mbështet në përgjithësi vendbanimet izraelite, të cilat konsiderohen të paligjshme sipas së drejtës ndërkombëtare, por kërkon masa kundër kolonëve ekstremistë që kryejnë sulme ndaj palestinezëve.

Ndërkohë, disa parti kryesore kanë ngritur pretendime për parregullsi në qendrat e votimit. Komisioni Qendror Zgjedhor i Izraelit, megjithatë, deklaron se nuk ka prova për manipulim sistematik të fletëve të votimit.

Sipas raportimeve, rreth 70 000 persona janë kthyer nga jashtë vendit për të votuar, ndërsa qindra mijëra qytetarë pritet të votojnë për herë të parë.

Sondazhet pas mbylljes së qendrave të votimit mund të japin një tregues paraprak të rezultatit, por shifrat mund të ndryshojnë nga rezultatet përfundimtare. Votat e ushtarëve dhe rezervistëve mund të ndikojnë gjithashtu në rezultatin përfundimtar, pasi një pjesë e tyre mund të numërohet më vonë.

Nëse asnjëri prej blloqeve nuk siguron shumicën dhe nuk arrihet një marrëveshje për krijimin e qeverisë, vendi mund të përballet me një ngërç politik dhe me mundësinë e zgjedhjeve të reja. Në një skenar të tillë, Netanyahu do të vijonte detyrën si kryeministër i përkohshëm.

Izraeli ka zhvilluar pesë palë zgjedhje mes viteve 2019 dhe 2022, për shkak të vështirësive të vazhdueshme të partive për të krijuar koalicione të qëndrueshme.

Rezultati i garës do të ndikojë në përbërjen e qeverisë së ardhshme dhe në drejtimin e politikave të Izraelit për sigurinë, marrëdhëniet rajonale dhe çështjen palestineze.

“KORÇA BOOM”